Teatr Żydowski w Warszawie – dwie realizacje projection mappingu, dwa różne podejścia

Rzadko zdarza się okazja, by dla tej samej sceny zrealizować dwie produkcje, w których projekcja odgrywa zupełnie inną rolę. Dla Teatru Żydowskiego w Warszawie zrealizowaliśmy dwie takie realizacje: „Pieśni Getta” w reżyserii Gołdy Tencer oraz „Dus buch fyn Gan Ejdn” („Księga Raju”) w reżyserii Damiana Josefa Necia. Zestawione obok siebie, dobrze pokazują, jak bardzo zakres projekcji zależy od charakteru materiału źródłowego, nie od samej technologii.

„Pieśni Getta” — projekcja jako świadectwo, nie dekoracja

„Pieśni Getta” powstało z okazji 80. rocznicy powstania w getcie warszawskim — spektakl łączący pieśni polskie i jidysz z fragmentami listów oraz dzienników pisanych w getcie. Przy tak wrażliwym materiale źródłowym projekcja musiała pełnić rolę wyjątkowo powściągliwą: subtelną warstwę narracyjną opartą na materiałach archiwalnych, wspierającą rytm i emocjonalny charakter spektaklu, ale w żadnym momencie niedominującą nad żywą akcją sceniczną i głosem świadectw. Reżyseria światła Jakuba Zajdy i projekcje real-time zostały zaprojektowane tak, by wzmacniać obecność materiału archiwalnego, nie przyćmiewać go efektem wizualnym.

Pełna dokumentacja: „Pieśni Getta”.

„Księga Raju” — projekcja jako budowa świata

„Dus buch fyn Gan Ejdn” to zupełnie inne zadanie: multimedia odgrywają tu kluczową rolę w budowaniu samej narracji, nie tylko jej tła. Koncepcja wizualna obejmowała wirtualne interpretacje pałacu króla Dawida oraz abstrakcyjne wizje raju — zmienne środowiska cyfrowe wprowadzające symboliczne obrazy zmieniające się dynamicznie wraz z przebiegiem spektaklu. W tej produkcji projekcja i reżyseria światła rozszerzały fizyczną przestrzeń sceniczną, łącząc ją ze środowiskiem cyfrowym zamiast jedynie ją dekorować. Za scenografię odpowiadał Zbigniew Libera, za implementację środowiska XR — Patrycja Superczyńska, a dokumentację fotograficzną spektaklu — Magda Hueckel.

Pełna dokumentacja: „Księga Raju”.

Co łączy oba projekty mimo różnego podejścia

Mimo odmiennej roli projekcji w obu spektaklach, proces produkcyjny opierał się na tej samej zasadzie: warstwa wizualna projektowana była razem z reżyserią światła jako jeden zsynchronizowany system, nie dwie osobne ścieżki dodawane do siebie na końcu — więcej o tym, dlaczego to podejście jest kluczowe przy złożonych produkcjach, piszemy w artykule o DMX w scenografii teatralnej. Warto też zajrzeć do wyjaśnienia, czym dokładnie jest projection mapping jako technika.

Jeśli pracujecie nad produkcją opartą na materiale archiwalnym lub symbolicznej narracji wymagającej budowy całego środowiska wizualnego — porozmawiajmy o tym, które podejście pasuje do Waszego tekstu.