Rzeczywistość rozszerzona (AR) w muzeum — czym różni się od VR

Rzeczywistość rozszerzona i rzeczywistość wirtualna są często wrzucane do jednego worka „XR”, a to dwie różne decyzje projektowe — z innym budżetem, innym sprzętem i innym rodzajem doświadczenia dla zwiedzającego.

Czym różni się AR od VR?

AR (augmented reality) nakłada cyfrową warstwę na obraz z kamery telefonu — zwiedzający cały czas widzi realną salę, eksponat, otoczenie, tylko wzbogacone o dodatkową treść. VR (virtual reality) całkowicie zastępuje to, co widzi użytkownik — przez gogle, w pełni zaprojektowanej przestrzeni. Szerzej o obu podejściach piszemy w XR w kulturze.

	AR	VR
Sprzęt	telefon zwiedzającego	gogle VR
Widok otoczenia	zachowany, wzbogacony	całkowicie zastąpiony
Koszt wejścia	niższy	wyższy
Poziom immersji	częściowy	pełny

Dlaczego AR bywa tańszym wejściem w XR

AR nie wymaga zakupu gogli, ich ładowania, dezynfekcji między zwiedzającymi ani obsługi stanowiska przez personel — działa na telefonie, który zwiedzający już ma w kieszeni. To realnie niższy próg wejścia niż VR, zwłaszcza dla instytucji testujących XR po raz pierwszy.

Ta sama słabość, co przy aplikacjach na telefon

Jest jednak haczyk: AR oparte na telefonie zwiedzającego dziedziczy dokładnie te same ograniczenia, które opisujemy przy grywalizacji opartej na aplikacjach — słabe Wi-Fi w zabytkowych murach, nie każdy ma smartfon lub naładowaną baterię, a instalacja aplikacji przed wejściem na wystawę bywa barierą samą w sobie. Piszemy o tym w kontekście quizów w ESP32 — quiz bez aplikacji. Rozwiązania oparte na sprzęcie dedykowanym, nie na urządzeniu zwiedzającego, tej słabości nie mają.

Kiedy warto wybrać AR zamiast VR w muzeum?

AR sprawdza się przy ograniczonym budżecie, wystawach czasowych i krótkich, dodatkowych warstwach informacyjnych — działa na telefonie zwiedzającego bez zakupu gogli. VR warto wybrać, gdy celem jest pełne, immersyjne doświadczenie narracyjne przejmujące uwagę zwiedzającego, niezależne od jakości jego własnego smartfona czy Wi-Fi.

Gdzie AR ma sens, a gdzie lepiej sprawdzi się VR lub dedykowana konsola

• AR — krótkie, dodatkowe warstwy informacyjne nad istniejącą ekspozycją, wystawy czasowe bez budżetu na gogle, momenty do udostępnienia w mediach społecznościowych.
• VR — pełne, immersyjne doświadczenie narracyjne, które ma przejąć całą uwagę zwiedzającego, jak w naszych realizacjach „Promyk VR” czy „Simple Songs About Death”.
• Dedykowana konsola — zaangażowanie niezależne od tego, czy zwiedzający ma sprawny smartfon, jak w systemie grywalizacji opisanym na stronie grywalizacji.

Nasza perspektywa

W rewir.studio większość naszych realizacji XR budujemy w oparciu o VR w Unreal Engine 5 oraz sprzęt dedykowany, a nie aplikacje AR na telefon zwiedzającego — to świadomy wybór pod kątem niezawodności w warunkach realnej instytucji, nie brak wiary w AR jako technologię. Jeśli zastanawiacie się, które podejście pasuje do Waszej wystawy, napiszcie do nas — chętnie doradzimy na podstawie konkretnej przestrzeni i budżetu. Zobacz też naszą ofertę XR.