Co to jest immersyjna narracja

Immersyjna narracja to forma opowiadania historii, w której odbiorca przestaje być biernym widzem, a staje się aktywnym uczestnikiem — porusza się w przestrzeni opowieści, podejmuje decyzje, doświadcza czasu i skali inaczej niż podczas oglądania filmu czy czytania książki. To różnica między „oglądaniem historii” a „byciem w historii”.

Dlaczego to działa inaczej niż klasyczna narracja

Klasyczne media — film, teatr z widownią oddzieloną od sceny, książka — prowadzą odbiorcę wzdłuż jednej, ustalonej ścieżki uwagi. Immersyjna narracja rozprasza tę ścieżkę w przestrzeni: odbiorca sam decyduje, gdzie skierować wzrok, w jakim tempie się poruszać, na czym się zatrzymać. Historia musi być zaprojektowana tak, by działała niezależnie od kolejności, w jakiej odbiorca odkrywa jej elementy — to fundamentalnie inne zadanie scenariuszowe niż pisanie liniowego dialogu czy scenariusza filmowego.

Dwa podejścia z naszej praktyki

„Simple Songs About Death” buduje immersyjną narrację wokół mitu o Orfeuszu i Eurydyce — użytkownik przechodzi przez sekwencję powiązanych symbolicznych przestrzeni, a ruch, dźwięk i środowisko budują opowieść o pamięci i przemijaniu bez jednego słowa dialogu. Projekt prezentowany był m.in. w DOX Centre for Contemporary Art w Pradze oraz na 64. Krakowskim Festiwalu Filmowym.

„Promyk VR” reprezentuje inne podejście — narrację środowiskową skierowaną do najmłodszych odbiorców, w której historia Promyka Słońca wprowadza w tematykę ekologiczną poprzez bezpośrednie doświadczenie, nie wykład. Zrealizowany we współpracy z Pinokio Models w ramach Krajowego Planu Odbudowy dla kultury.

Gdzie immersyjna narracja sprawdza się najlepiej

Ten format działa najsilniej tam, gdzie temat trudno przekazać wprost — pamięć, strata, relacja emocjonalna, złożony proces edukacyjny. Więcej o zastosowaniach w instytucjach kultury piszemy w artykule „XR w kulturze”.