Koncepcja wystawy · II miejsce w konkursie · 2026
Polska w obiektywie i listach Johna Vachona — koncepcja wystawy dla Muzeum Historii Polski
Propozycja wystawiennicza próbuje uchwycić niezwykłą perspektywę Johna Vachona, który, podobnie jak współczesny odbiorca, patrzył na powojenną Polskę oczami obcego.
Projekt przekłada to spojrzenie na język współczesnej ekspozycji, skupiając się na doświadczeniu patrzenia, poszukiwaniu znaczeń i materialnym wymiarze odbudowy.
Koncepcja zajęła drugie miejsce w konkursie Muzeum Historii Polski i spotkała się z dużym zainteresowaniem — przede wszystkim nowoczesnym podejściem do wystawiennictwa, w którym multimedia łączą się z analogowymi interakcjami. Przez rok mieliśmy przyjemność zgłębiać twórczość Johna Vachona.
Ścieżka zwiedzania
0
Strefa wejściowa, zakomponowana klasycznie i nawiązująca do klasycyzującej rzeźby, buduje nastrój powagi i tajemnicy. Stąd odbiorca może przejść do wyciemnionego modułu kinowego oraz do modułu „Warszawa oskarża”, kluczowego dla historycznego kontekstu wystawy.
1
Ukośny, ciemny korytarz prowadzi do „Ciemni”, przestrzeni inspirowanej analogowym procesem fotograficznym, rozumianym jako nauka widzenia. Multisensoryczny stół przybliża postać Vachona, jego warsztat i metodę pracy, a zarazem przygotowuje odbiorcę do uważnego patrzenia na kolejne części ekspozycji. Z „Ciemni” wychodzi się przez symboliczną soczewkę: obiektyw nawiązujący do Rolleiflexa, którym fotografował Vachon.
B
Na uboczu znajduje się biblioteka, miejsce indywidualnej lub wspólnej pracy i kontemplacji. Ruchome przesłony z plexi pozwalają swobodnie kształtować jej modułową przestrzeń.
2
Sercem sekcji „Oczy Polski” jest immersyjna instalacja multimedialna, oddająca doświadczenie podróży koleją przez zmienny krajobraz. Pozwala ona przyjąć bliską Vachonowi postawę zachwytu nad różnorodnością natury, a zarazem nadaje wystawie dynamikę potrzebną do zrozumienia migracji lat czterdziestych XX wieku. Układ tej części buduje poczucie wspólnoty między współczesnym odbiorcą a osobami utrwalonymi na fotografiach. Tu również można zatrzymać się przy „Podwójnym obrazie” Andrzeja Wróblewskiego, pracy skłaniającej do refleksji nad wielowymiarowością ludzkich losów, uwikłanych między tym, co polityczne, a tym, co prywatne.
3
W „Płynnej wojnie” w pełni dochodzi do głosu rusztowanie, element obecny formalnie już we wcześniejszych przestrzeniach. Łączy ono funkcję konstrukcyjną z ikonografią i symboliką odbudowy. Gęsta, ażurowa struktura tworzy labirynt, w którym odbiorca, odkrywając kolejne obiekty i wątki, sam może poczuć się obco.
4
Ostatnia sala to współczesny komentarz do lęków związanych z dynamicznie zmieniającą się sytuacją geopolityczną, brutalizacją świata i wojną w Ukrainie. Jej centralnym punktem jest obraz „Dawno nie było wojny”, eksponowany ascetycznie na dużej, pustej ścianie.
Identyfikacja wizualna
01 / 04
Wizualizacje
Wizualizacje: rewir.studio, Unreal Engine